Botulizam

Botulizam

Naslovna » Medicina » Infektologija » Botulizam

Botulizam je alimentarna intoksikacija izazvana toksinima Clostridium botulinuma. Glavni klinički simptomi su ekstremna slabost poprečnoprugaste i glatke muskulature, sekretorni poremećaji i digestivne smetnje.

EPIDEMIOLOGIJA

Botulizam je oboljenje koje se pojavljuje u svim krajevima svijeta. U našoj zemlji je to relativno rijetko oboljenje. Izvor infekcije je uglavnom konzervirana hrana koja sadrži toksin Clostridium botulinuma. Najčešće se radi o suhom mesu koje je sušeno na dimu, zatim usoljenom mesu i konzerviranom povrću, grašku, grahu, boraniji itd. Posebno dolazi u obzir hrana koja se konzervira u domaćinstvima.

ETIOLOGIJA

botulizam2Uzročnik je Clostridium botulinum. To je gram-pozitivan anaeroban bacil koji stvara spore. Luči veoma jak egzotoksin, koji spada u red najtoksičnijih kličnih produkata. Toksin je termolabilan i razara se na 80 stepeni. Antigenski se razlikuje 5 tipova uzročnika A, B, C, D i E, od kojih su samo A, B i E patogeni za čovjeka.

PATOGENEZA

Kada sa zagađenom hranom toksin dospije u digestivni trakt, on se apsorbira u krv, a zatim se veže za kranijalni i abdominalni parasimpatikus i završetke motornih živaca u mišićima. Iznimno ulazna vrata mogu biti i inficirana rana na koži, gdje se uzročnici razmnožavaju i luče toksine.

KIINIČKA SLIKA

Inkubacija kod botulizma je jedan do dva dana. Bolest počinje naglo, glavoboljom, vrtoglavicom, brzim umaranjem i slabošću mišića. Gastrointestinalne smetnje se javljaju samo kod jedne trećine bolesnika. Slijedi zatim pareza akomodacije, diplopija, ptoza očnih kapaka i strabizam ili samo pojedini od ovih simptoma. Gutanje je otežano, glas oslabljen ili afoničan. Usta su suha zbog smanjenog lučenja pljuvačke, a oslabljena je i sekrecija suznih i znojnih žlijezda. Pored toga može se javiti paraliza peristaltike i mokraćnog mjehura. Na donjim ekstremitetima pojave se pareze i paralize koje zahvataju pretežno proksimalne dijelove. Tetivni refleksi su očuvani, jer se često radi više o krajnjoj iscrpljenosti, nego o pravim parezama i paralizama. Senzibilitet je očuvan.
Od opštih simptoma sem izrazite slabosti nema drugih poremećaja. Puls, arterijalna tenzija, respiracija i temperatura su normalni. Svijest je uvijek očuvana. Bolest se može letalno završiti, u prva dva dana radi respiratorne insuficijencije. Ako bolesnici prežive, rekonvalescencija je duga, ali sekvela nema.

DIJAGNOZA

botulzam_sporesDijagnoza se postavlja na osnovu dosta karakteristične kliničke slike, epidemioloških padataka, ako oboli više osoba istovremeno, a potvrđuje dokazom toksina u krvi, izbljuvku i ostacima hrane.
Diferencijalna dijagnoza
Ako se jave gastrointestinalni simptomi prije pojave nervnih simptoma u diferencijalnoj dijagnozi dolaze u obzir alimentarne intoksikacije druge etiologije. Kada se ispolje nervni simptomi, onda dolazi u obzir trovanje atropinom. difterične paralize, dječija paraliza, encefalitis, trovanje gljivama, trovanje metilnim alkoholom itd.

TERAPIJA

U prva 24 sata treba dati polivalentni serum tipova A i B i monovalentni serum tipa E, u dozi od 20 do 50.000 jedinica. Dolazi u obzir i ispiranje želuca u samom početku bolesti, zatim infuzije, pilokarpin, a u slučaju akutne respiratorne insrficijencije umjetna ventilacija.

PREVENCIJA

U prevenciji botulizma dolazi u obzir nadzor nad proizvodnjom konzervirane hrane, prokuhavanje konzervi 6 do 10 minuta prije upotrebe, i aplikacije seruma profilaktički, ako je došlo do intoksikacije prije pojave prvih simptoma bolesti.

Hvala što ćete glasali
Don't be shellfish...Share on FacebookShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+