Promjene na tijelu i u organizmu trudnice

U trudnoći nastaju mnogobrojne promjene na telu i u psihi trudnice. Ove promjene izazvane su kako stvaranjem i razvojem novog bića u materici, tako i pojačanim dejstvom novonastale hormonske situacije u organizmu.

Organizam majke u celini, a posebno srce, pluća, bubrezi i jetra, izloženi su za vrijeme trudnoće naročitom naporu. Zbog toga svi pomenuti organi koriste svoju rezervnu snagu. Ako je rezervna snaga već ranije usled bolesti i iscrpljenosti istrošena, onda je trudnoća praćena poremećajima koji mogu da zahtevaju i njeno prekidanje u interesu majke.

• Pojačana pigmentacija – kod najvećeg broja žena, zapaža se najpre na koži lica, gdje se javljaju takozvane trudničke pege (chloasma uterinum).
• Srednja linija između pupka i simfize, linea alba potamni i naziva se tamna linija (linea fusca).
• Koža dojki lako potamni, areole su jače pigmentisane i šire, bradavice su istaknutije, kao i Montgomerijeve kvržice a masno i žlezdano tkivo dojki se umnožava, te se i dojke znatno uvećavaju. Na pritisak iz njih može da se iscedi po koja kap kolostruma
• Spoljni polni organi nabubre i njihova koža postaje, tamnija.
• Akromegalične pojave kod nekih trudnica (nos nabubri, usnice zadebljaju, zubi izgledaju ređi, a brada je unapred istaknuta i mesnatija) koje nastaju zbog pojačanog dejstva hormona prednjeg režnja hipofize.
• Vrat trudnice lako zadebljava, jer se štitna žlezda uvećava.

• Kod najvećeg broja žena na koži se javljaju rastezi jer se trbuh uvećava koji su, kad su svježi, svjetlo ružičasti,a posle porođaja postaju sedefastobjeličaste boje.
• Korpus gravidnog uterusa postaje mekše i uvećava se srazmjerno starosti trudnoće. Razmekšavanje je u početku naročito naglašeno u istmičkom delu uterusa i u djelu u koji se usadio začetak.
• Venski crtež na nogama se pojačava, a često se javljaju i jasno istaknute proširene vene na stidnici i na poikolenicama. Usled zastoja u krvotoku mogu se pojaviti otoci na nogama, posebno na potkolenicama a ponekad on može biti i jedan od znakova graviditetnih toksikoza.

Trudnoća je u početku često praćena gubitkom apetita, osećajem muke, gađenjem, pa čak i povraćanjem. Ovi simptomi se kod najvećeg broja žena javljaju ujutro, a preko dana nestaju. Sa razvojem trudnoće oni iščezavaju. Osim gubitka apetita, kod nekih žena javljaju se znaci depresije, osećaj punoće u želucu, gorušica, podrigivanje. Mnoge žene u trudnoći osećaju izvjesne mirise koje osobe oko njih ne zapažaju.  Osim toga, trudnice često imaju prohteve za izvjesnim jelima, naročito kiselim.

• Uvećana materica u drugoj polovini trudnoće vrši pritisak na creva, dijafragmu i krvne sudove u trbuhu. Zato mnoge trudnice pred kraj trudnoće pate od opstipacije i hemoroida. Tome svakako doprinosi i dejstvo progesterona na glatku muskulaturu creva, što umanjuje njihov motilitet.
• Usljed pritiska na dijafragmu i izvjesne dislokacije srca, može povremeno doći do ubrzanog srčanog rada i osećaja palpitacije.
• Pritisak uvećane uterusa na uretere i mlitavost njihovih zidova izazvana trudnoćom, stvaraju u drugoj polovini trudnoće povoljne uslove za infekciju mokraćnih puteva i organa. Zato se kod trudnica mogu da jave znaci cistitisa, cistopijelitisa i pijelonefritisa. No i bez pojave infekcije, zbog pritiska gravidne uterusa na bešiku u prvim mesecima trudnoće, sve dok materica ne izađe iz male karlice, može trudnica da ima tegobe u vidu vrlo čestog nagona na mokrenje.  Sredinom trudnoće ove tegobe nestaju da bi se ponovo pojavile u poslednjem mjesecu, kad se prednjačeći dio ploda spušta u malu karlicu i vrši pritisak na bešiku.

Posle porođaja nestaju sve tegobe i veliki broj promena izazvanih trudnoćom u organizmu žene. Međutim, ima promena koje ne iščezavaju, i pomoću njih se pri pregledu može ustanoviti da li je jedna žena rađala ili nije.

-          Dojke

o   kod žene koja nije rađala su okrugle i pričvršćene za grudni koš na širokoj bazi, jedre su i čvrste. Bradavice su manje i nežnije, više upolje okrenute a bradavičasto polje je uže.

o   Kod multipare dojke su mlitavije, opuštene, često vise. Za grudni koš pričvršćene su na užoj bazi, njihove bradavice su krupnije, grublje, više centralno postavljene, bradavičasto polje je tamnije i šire, a Montgomerijeve kvržice istaknutije. Iz dojke žene koja je rađala pritiskom se često može da istisne po koja kap kolostruma, iako nije u graviditetu.

-          Trbušni zid nerotkinje je čvrst, a koža potrbušine jedra i napeta. U žena koje su rađale trbušni zid je mlitaviji, trbušni mišići su razvučeni, a koža potrbušine naborana i sa sedefastim rastezima zaostalim od ranijih trudnoća.

-          Velike stidne usne u nerotkinje usko su priljubljene jedna uz drugu i zatvaraju u vidu pukotine stidni otvor (rima pudendi). One u potpunosti prekrivaju male stidne usne koje se ispod njih ne vide. Kod rotkinja, pak, velike stidne usne lako zjape, ispod njih strče male stidne usne.

-          Međica je visoka i cijela, bez ožiljaka, a kod rotkinja međica je snižena, često sa ožiljcima usled ranijih rascjepa ili epiziotomije.

-          Grlić u nerotkinje je koničnog oblika, a spoljnje ušće uterusa je kao okrugla jamica i zatvoreno. Kod žena koje su rađale ili su imale prekide odmakle trudnoće grlić je cilindričan, a spoljnje ušće je najčešće poprečno rascjepljeno, ponekad je za vrh prsta uloživo. (slika 77 na 259 strani knjige)

-          Materica je u celini u rotkinja nešto veća i teža nego u žena koje nisu rađale.

-          Žene koje su više puta rodile često pate od proširenih vena, naročito na potkolenicama i na stidnici.