Kalcijum i njegova uloga

Kalcijum u obliku trikalcijevog fosfata predstavlja osnovnu supstancu koštanog tkiva (kod odraslog muškarca oko 1,2-1,5 kg je ugrađeno u proteinsku osnovu tešku oko 2 kg), ali ulazi i u sastav zuba. Nedovoljan unos hranom prate poremećaji okoštavanja (rahitis, osteomalacija, osteoporoza), smanjenje koagulacione sposobnosti krvi i pojačana nadražljivost nervnog i mišićnog sistema. Najznačajniji izvor kalcijuma su mlijeko i mliječni proizvodi, gdje je odnos kalcijuma i fosfora najpovoljniji (u kravljem mlijeku 1,3, a u humanom 1,5). Povrće u odnosu na leguminoze ima znatno povoljniji odnos kalcijuma i fosfora. Apsorpciju iz hrane uslovljava sadržaj fosfora. U slučaju nedostatka nadoknada se vrši podsredstvom paratiroidne žlijezde iz rezervi u kostima. Nju stimulišu limunska kiselina i aminokiseline, nastankom lako rastvorljivih kalcijum-fosfata i kalcijum-karbonata, a na nivou sluznice tankog crijeva vitamin D i male količine masti povećanjem kiselosti. Putem fecesa eliminišu se preostale količine masnih kiselina i kalcijuma u obliku sapuna. Za hipertenziju je karakterističan poremećaj metabolizma kalcijuma s blagom hiperkalcijemijom i padom koncentracije jonizovanog kalcijuma u serumu. Steatoreja i sprue u crijevima otežavaju iskorištavanje kalcijuma, dok fitinska kiselina s kalcijumom u hrani daje nerastvorljiva jedinjenja. Preporučeni dnevni unos je za djecu od 0-6 mjeseci koja doje 300 mg, a za djecu koja piju adaptirano mlijeko 400 mg; djeca od 6-12 mjeseci trebaju 400 mg dnevno. Od 1-9 godine potrebe se kreću do 500-700 mg. Dječaci i djevojčice od 10-18 godine dnevno trebaju 1300 mg; muške osobe od 19-65 godine trebaju 1000 mg, kao i ženske osobe od 19-50 godine, žene >51 godinu trebaju 1300 mg. Tokom trudnoće i laktacije potrebe su 1 200 mg/dan.

Shortlink: