Depresija tokom ljudskog vijeka

April 5, 2010 | Filed under: Psihijatrija | Posted by: administrator

: depresija

Iako su određene karakteristike depresije konzistentne tokom cijelog životnog vijeka, razvojna etapa u značajnoj mjeri utiče na to kako se ovaj poremećaj manifestuje u različitim dobnim skupinama.

Djetinjstvo

Depresija se javlja u predškolskom uzrastu u stopi od 0.3%. Ova stopa raste do 2% i viša je u dječaka nego djevojčica školskog uzrasta. Rizik od pojave depresije u toku djetinjstva povećava se uslijed hroničnih fizičkih stanja, fizičkog zlostavljanja, siromaštva, odvajanjem od roditelja, razvoda ili smrti i psihijatrijskim oboljenjem u roditelja.

Depresivno dijete u dobi od 4 godine pokazuje samodestruktivne želje, a metode se često greškom zamijene sa nesretnim slučajem.

Adolescencija

Značajan rast stope pojave depresije javlja se u periodu od djetinjstva do adolescencije. Prevalenca iznosi 5 procenata i slična je kod oba spola. Depresija u adolescenciji postaje patološka kada su simptomi produženi.

Samoubistvo je treći najčešci uzrok smrtnosti kod dječaka u adolescentnom dobu i četvrti najčešći uzrok kod djevojčica. Uzrast od petnaest do devetnaest godina starosti pokazuju deset puta veću vjerovatnoću da izvrše samoubistvo u odnosu na uzrast od deset do četrnaest godina. Metode koje se najčešće koriste su uzimanje droge ili alkohola, pucanje, vješanje i trovanje karbon-monoksidom.

Odrasle osobe

Pedeset % odraslih osoba sa depresivnim poremećajem dožive početak depresije u životnoj dobi od 20 i 50 godina starosti. Depresivni poremećaji su dvostruko češći u žena nego u muškaraca (širom svijeta) i češće se javljaju kod onih žena bez interpersonalnih kontakta. Stope pojave depresije ne zavise od socio-ekonomskog statusa i rase. Dvije trećine depresivnih odraslih osoba pomišlja na okončanje vlastitog života, a oko 10-15 procenata to zaista i učini.

Starije zrelo doba

Depresivni poremećaji kao i simptomi depresije često se javljaju u ovoj životnoj dobi u frekvenciji do 20 procenata. Kod starijih osoba biološke, psihološke i socijalne varijable povećavaju rizik za pojavu depresije. U ovoj dobi prisutne su različite konstelacije simptoma depresije i stariji ljudi često ne obraćaju pažnju na depresivno raspoloženje. Depresija u starijoj zrelosti često se miješa, te pogrešno dijagnostikuje, sa demencijom. Ovo je potencijalno česta, ali tragična situacija kada se ozbiljna depresija ne tretira i takva osoba može biti smještena u neodgovarajuću instituciju.

Stopa izvršenja samoubistva najviša je među pripadnicima ove starosne dobi (50% viša u odnosu na mladje osobe) i većina ovih samoubistava dogodi se uslijed (unutar konteksta) depresivnog poremećaja. Osjećanja bespomoćnosti i beznadežnosti su posebno karakteristična za depresiju i slučajeve samoubistva kod starijih osoba. Period po gubitku supružnika (pogotovo za muškarce) jeste period visokog rizika.

Karakteristike depresije kroz životni vijek

	DJETINJSTVO
Djeca i predškolski uzrast		Skriven početak Apatija, zamor, povlačenje Slab apetit, gubitak težine Agitacija, nesanica Rijetko objelodanjivanje osjećaja tuge
Predpubertetska djeca		Moguće otkrivanje osjećaja tuge, suicidnih misli Razdražljivost, samokritičnost, plačljivost Smanjenje inicijative i odgovora na stimuluse, apatija Zamor, poremećaj spavanja Nekontrolisano mokrenje i defekacija Gubitak težine, anoreksija Somatske žalbe Slabi rezultati u školi Socijalno povlačenje, povećana agresivnost
	ADOLESCENCIJA
	Osjećanja tuge manje učestala kod starijih dobnih skupina Nemir povezan sa nezadovoljstvom, osjećaj dosade, razdražljivost Intenzivni, labilni afekti Nisko samopoštovanje, beznadežnost, bezvrijednost Udruženo sa anksioznošću Osjećanja usamljenosti i nevoljenosti Pesimizam u vezi budućnosti Gubitak interesa za prijatelje i aktivnosti, apatija Nizak prag tolerancije frustracije Slabi rezultati u školi Sklonost svadjama Povećan konflikt sa kolegama Neprihvatljivo, revoltno ponašanje kao npr. bježanje od kuće, krađa, fizičko nasilje Seksualna aktivnost Zloupotreba supstanci Žalbe na glavobolju, abdominalni bol Hipersomnija
RANO I SREDNJE ZRELO DOBA
Depresivno raspoloženje Anhedonija Osjećanja bezvrijednosti, beznađa, krivice Smanjena energija, zamor Poremećaj spavanja, posebno buđenje u rano jutro i učestalo buđenje u toku noći Smanjena seksualna aktivnost i interes Psihomotorno usporavanje (retardacija) Anksioznost Smanjen apetit, gubitak težine ili povećan apetit i gojenje
STARIJE ZRELO DOBA
Malo je vjerovatno da će se žaliti na depresivno raspoloženje ili se prezentira sa plačnim afektom Osjećanja bespomoćnosti Pesimizam u vezi budućnosti Razmišljanje o problemima Kritičnost i zavist prema drugima Gubitak samopoštovanja Osjećanja krivice Duže i ozbiljnije depresije u odnosu na srednje zrelo doba Opaženi kognitivni deficiti Somatske žalbe Konstipacija Socijalno povlačenje Gubitak motivacije Promjena apetita
SUŠTINSKI /BAZIČNI /OSNOVNI SIMPTOMI KROZ STAROSNE GRUPE
Suicidne misli /ideje Smanjena koncentracija Poremećaj spavanja