Giht – Arthritis urica

Predstavlja bolest sa karakterističnim taloženjem kristala mononatrijum – ureata i mokraćne kiseline u tkivima.

Karakteriše se akutnim epizodama artritisa uz pojavu hiperurikemije

ETIOPATOGENEZA:

Mokraćna kiselina je poslijednji stadijum u metabolizmu purina

Izvori stvaranja mokraćnih kristala kod čovijeka: hrana bogata purinima i endogena sinteza purina.

Ne zna se zašto postoji hiperurikemija, niti  zašto urati imaju afinitet  prema zglobovima.

Istaloženi kristali u zglobu izazivaju  zapaljenjsku reakciju koja brzo prolazi (tipa kristalnog artritisa)

Kristali su obloženi IgG; fagocituju ih fagociti,  tako fagocitovani dolaze u dodir sa lizozomima, zatim prskanje lizozoma i oslobađanje proteolitičkih enzima , što dovodi do upale

Kristali razaraju leukocite; putem kristala aktivira se komplement

Upala ”samu sebe hrani” , jer aktivni granulociti (fagociti) luče laktate, koji snižavaju PH, a to dovodi do nove precipitacije kristala

1.PRIMARNI GIHT: 6 puta je češći kod muškaraca posle 4.decenije i nastaje zbog urođene greške u metabolizmu  purina

-Kod žena se javlja u svega 5%, jer su one zaštićene dejstvom estrogena, koji povećava bubrežni klirens mokraćne kiseline

2.SEKUNDARNI GIHT:Nastaje kod mijeloproliferativnih bolesti, u hroničnoj bubrežnoj insuficijenciji, pri uzimanju nekih lijekova (salicilati, tiazidi…)

-U svim  nabrojanim slučajevima povećana je količina mokraćne kiseline (ili zbog povećanog stvaranja, ili zbog njenog povećanog eliminisanja)

KLINIČKI:

-Prvi napad počinje iznenada, naglo, obično noću, sa jakim bolovima.

-Artritis je u početku monoartrikularan i prvo je zahvaćen palac na stopalu. Zglob je otečen, zategnute, sjajne kože, crvene boje. Mogu ga pratiti: ­t°, jeza i grozn. u zglobu.

-Ovo zapaljenje traje 2 nedelje, a onda se na oboljelom zglobu vidi deskvamacija kože. Ovo je znak povlačenja upale, koje se dešava, jer u zapaljenju postoji povećana cirkulacija, koja pojačano odstranjuje kristale iz inflamovanih zglobova

-Ovo je početak perioda remisije koji je asimptomatski, ali postoji hiperurikemija.

-Slijedeći napad gihta obično je  provociran alkoholom, gurmanskom hranom (pocebno iznutrice i riba, koji su bogati purinima), posle hiruške intervencije, naglog mršavljenja…

-Samo mali broj bolesnika nema recidive. Vremenski razmaci između recidiva vremenom postaju sve kraći, a posle više napada javljaju se TOFUSI – ognjišta istaloženih urata u hrskavici, sinoviji, burzama, tetivama, na dorzumu i prstima šaka, ušnoj školjci (tofusi mogu egzulcerisati, tada se iz njih cijedi beličasta masa urata)

-Pojava tofusa, obično znači da je giht prešao u chr oblik, kada se vremenom povećava broj zahvaćenih zglobova, a trajanje napada se produžava; dakle, chr oblik podrazumeva tešku gihtnu artropatiju (češće donji extremiteti), urolitijaza, uratna nefropatija, bubrežna insuficijencija koja vodi do smrti.

KOMPLIKACIJE:

-Nefrolitijaza              (bubrežni znaci su posledica taloženja urata u meduli bubrega)

-Bubrežna insuficijencija

-Piogeni artritis

DIJAGNOZA:

-nalaz kristala mono-natrijum-urata u sinovijskoj tečnosti ili tofusima

-klinička slika

-laboratorija (urati u krvi i urinu)

DIF.DG: artritisi razne druge etiologije

LABORATORIJA:

-hiperurikemija

-­SE

-leukocitoza

-moguć je porast urata u urinu

UDRUžENE BOLESTI:

-gojaznost

-arterijska hipertenzija

-hiperlipidemija

-dijabetes melitus

-ateroskleroza

PROGNOZA je loša ako se bolest javi kod mlađih osoba

TERAPIJA: podrazumijeva odvojeno liječenje gihta i Th hiperurikemije

Th GIHTA: mora se započeti što ranije

-max doze NSAIL (indometacin, fenilbutazon); pošto one dovode do smirenja znakova za nekoliko sati, doze kasnije treba smanjiti

-specifičan lijek je Kolhicin

-ako je zahvaćen veći zglob: punkcija zgloba, aspiracija sinovijske tečnosti, lokalno dati glikokortikoide

-upaljeni zglob treba da miruje

Th HIPERURIKEMIJE: koriste se 2 grupe lijekova: uroglikozilci i urikosupresori

1)Uroglikozilici (Probenecid) su lijekovi koji povećavaju izlučivanje mokraćne kiseline preko bubrega; zato se ne smeju davati bolesnicima koji imaju bubrežnu simptomatologiju

2)Urikosupresori (Alopurinol) su lijekovi koji smanjuju stvaranje mokraćne kiseline (blokirajući enzima ksantin-oxidazu)

-Lijekovi i iz 1. I iz 2.grupe daju se isključivo kada je bolest u remisiji, uz male doze NSAIL, jer se mogu javiti novi napadi artritisa

HIGIJENKSO-DIJETETSKI REžIM: važi za sve bolesnike

-dijeta bez purina

-smanjiti unos proteina, masti, alkohola

-smanjenje tijelesne težine

-povećati unos tečnosti

-zabrana malih doza salicilata (uspore eliminaciju mokraćne kiseline)

TERAPIJA GIHTA JE DOžIVOTNA !!!

Shortlink: