Kolposkopija

Kolposkopija

Kolposkopija je metoda pregleda vaginalnog dijela grlića materice pomoću posebnog optičkog aparata nazvanog kolposkop, kojim se posmatrani dio organa uvećava 10 do 25 puta.

Prednji dio aparata, koji se uvlači u vaginu, snabijeven je hladnim izvorom svetlosti, koji osvetljava posmatranu površinu, a na zadnjem dijelu je okular kroz koji se posmatra.

Kolposkopija je lako izvodljiva, potpuno neškodljiva, nije praćena nikakvim komplikacijama i pruža dosta elemenata za trijažnu dijagnostiku pri rutinskim ginekološkim pregledima ugrožene ženske populacije. Njen osnovni nedostatak je što se može koristiti samo za pregled spoljne površine vaginalnog dela grlića, a ne i za kontrolu endocerviksa, koji je ovoj metodi nedostupan.

Prema većini autora najcelishodnije je da se kolposkopski nalazi grupišu u benigne i u sumnjive.
 Benigni nalaz: normalna kolposkopska slika, ektopija i tipična zona transformaacije,
 Sumnjiv nalaz: leukoplakija, baza leukoplakije, mozaik, beli epitel i atipična zona transformacije.
BENIGNE SLIKE
A. Normalna kolposkopska slika. Pri kolposkopiji vidi se nepromenjen pločastoslojevit epitel vaginalnog dela grlića na celoj njegovoj površini sa smenom u cilindričan oko spoljnjeg ušća materice.
B. Ektopija. Ova promena nastaje usled prelaska cilindričnog epitela izvan endocerviksa oko spoljnjeg ušća materice gde se zapaža kao crvenkasta površina nazvana eritroplakija. Kolposkopski se na njoj mogu videu mnogobrojne papile u vidu mehurića. Od ektopije treba razlikovati, u osnovi takode benignu promenu lakog izvrtanja unutrašnje površine donjeg kraja endocerviksa u slučaju rascepljenog vaginalnog dela grlića koja je, kao i ektopija, makroskopski crvene boje i koja se naziva ektropion.
C. Tipična zona transformacije (prerastanja). Kod ove promene dešava se prodiranje kaiševa pločastoslojevitog epitela u cilindričan epitel ektopije i vraćanje pločastoslojevitog epitela na deo grlića sve do spoljnjeg ušća materice, koji mu normalno pripada. Pri tome često dolazi do zapušenja kanalića cervikalnih žlezda cilindričnog epitela koji se proširio oko spoljnjeg ušća grlića. Usled toga nastaju Nabotova jajašca (ovula Nabothi). Krvni sudovi cervikalnog epitela pravilno se raspoređuju.
SUMNJIVE KOLPOSKOPSKE SLIKE
A. Leukoplakija. – Bele plaže na površini vaginalnog dela grlića, najčešće se javljaju oko spoljnjeg ušća. Histološki, u pitanju je parakeratoza. Pri kolposkopskom pregledu vidi se ograničeno beličasto, kao sedef sjajno polje na cervikalnom epitelu. Kako ono može da prethodi neoplastičnim promenama cervikalnih ćelija, ili kako se proces neoplazije može da razvija istovremeno sa leukoplakijom, ovu promenu treba operativno odstraniti.
B. Baza leukoplakije. Ova promena često prati leukoplakiju, ali može biti i samostalna lezija. Predstavlja žućkasto polje sa crvenkastim tačkicama na koje se naiđe kada se skine površina leukoplakije. Ako se baza uzdiže iznad okolnog tkiva, u pitanju je takozvana uzdignuta baza koja može da prethodi karfiolastom karcinomu grlića. Crvene tačkice koje se pri kolposkopskom pregledu zapažaju na površini baze predstavljaju sitne krvne sudove u papilama.
C. Mozaik. Kod ove promene pri kolposkopskom pregledu na sluznici vaginalnog dela grlića vide se pregrađene sitne površine, nepravilnog oblika, koje podsećaju na pčelinje saće. Jedna od druge odvojene su nežnim crvenim nitima. Značaj ovog nalaza je u mogućnosti postojanja početne neoplazije ispod mozaične površine, što je posebno često kod mozaika sa orožavanjem, kod uzdignutog mozaika i mozaika koji se staklasto presijava. Histološki kod mozaika dolazi do spuštanja zadebljalog pločastog epitela u stromu, sto ne mora da znači i pojavu karcinoma, jer se u blagoj formi može javiti i kod upalnih promena.
D. Beli epitel. Za razliku od leukoplakije, koja se najčešće zapaža i makroskopski, ova promena se otkriva samo pri kolposkopskom pregledu posle premazivanja površine grlića rastvorom sirćetne kiseline. Ova promena je uzdignuta iznad okoline i nije vaskularisana. U pitanju je metaplazija epitela sa povećanom gustinom ćelija, što menja prelamanje svetlosti i daje beličastu boju posmatranoj površini. Ne treba je mešati sa leukoplakijom kod koje je u pitanju parakeratoza.
E. Atipična zona transformacije. Ova promena, za razliku od tipične zone transformacije, nema jedinstvenu karakterističnu kolposkopsku sliku. Krvni sudovi nemaju pravilnu arborizaciju, nejednake su debljine, nepravilnog širenja, imaju oblik polumeseca ili vadičepa. To je posledica naglog razrastanja odebljanog atipičnog epitela, što zahteva pojačanu vaskularizaciju i što ometa pravilan razvoj prisutnih krvnih sudova. Zbog svega toga atipična zona vaskularizacije ne izgleda jednoliko, i nejednake je debljine, što ukazuje na mogućnost postojanja početne neoplazije.

Sumnjiva kolposkopska slika nije dovoljna za postavljanje definitivne dijagnoze, te se mora potvrditi mikroskopskim pregledom suspektnog tkiva. Zato se, posle ovog nalaza, mora uraditi ciljana biopsija i dobijeni materijal, posle odgovarajuće obrade, mora se mikroskopski ispitati.
Ova metoda daje veoma dobre rezultate bilo da je u pitanju maligna lezija na spoljnoj površini cerviksa dostupna pregledu, ili da je maligna promena u endocerviksu ili na endometrijumu, dakle nepristupačna oku lekara. Zbog toga pozitivan nalaz vaginalnog razmaza treba uvek ozbiljno uzeti iako on ne ukazuje i na lokalizaciju eventualne maligne neoplazme.

Shortlink: